ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳು

1.  ಸಾಲಾರಜಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ - ಹೈದರಾಬಾದ್

2.  ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಹಾಲ್ -ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ

3.  ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ- ದೆಹಲಿ

4.  ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾ- ದೆಹಲಿ

5.  ಕಲಾ ಚಿತ್ರ ಫೌಂಡೇಶನ್- ಚೆನ್ನೈ

6.  ಇಂಡಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ- ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ

7.  ಇಂಡಿಯಾ ಅಂಥ್ರೋಪೊಲಜಿ - ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ

8.  ಭಾರತ ಕಲಾಭವನ - ವಾರಣಾಸಿ

9.  ಭಾರತೀಯ ಲೋಕ ಕಲಾಮಂಡಲ - ಉದಯಪುರ

10. ಸ್ವಾಮಿ ನಾರಾಯಣ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ- ಅಹಮದಾಬಾದ್

11.  ಶಂಕರದೇವ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ - ಗುವಾಹಟಿ

12.  ಮಹಾತ್ಮ ಪೂಲೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ- ಪುಣೆ

ಮೀನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ

  1. ಮೀನುಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ " ಫಿಸಿಕಲ್ಚರ್ " ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

2.  ಮೀನುಗಳು ಕಶೇರುಕ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

3.  ಮೀನುಗಳು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.- ಇವುಗಳು ಶೀತ ರಕ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ.

4.  ಇವುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನಿಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದೆ.

5.  ಮೀನುಗಳ ಉಸಿರಾಟದ ಅಂಗ - ಕಿವಿರು / ಪುಪ್ಪಸಗಳು.

6.  ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೀನು - ವಿದ್ಯುತ್ ರಶ್ಮಿ ಮೀನು ( 200 ವಾಟ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ).

7. ಹಸುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೀನು - ಸ್ಟಿಂಗ್ ರೇ ಮೀನು.

8.  ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೀನು - ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಮೀನು.

9.  ಕುದುರೆ ಮೀನು - ಹಿಪ್ಪೋ ಕ್ಯಾಂಪಸ್. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಈಜುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ಯಂತರ ಮಂಡಲ (Mesosphere)

   1. ಈ ಪದರವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ 80 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

2.  ಇದು ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ ವಲಯವಾಗಿದೆ.

3.  ಉಷ್ಣಾಂಶದ ಇಳಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಈ ಮಂಡಲದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆಉ - ಉಷ್ಣತಾ ಮಂಡಲ

4.  ಇದು ಸುಮಾರು 80 ರಿಂದ 100 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

5.  ಇಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಮಂಡಲ

6.  ಉಷ್ಣತಾ ಮಂಡಲದ ಆಚೆಯಿರುವ ವಲಯವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಮಂಡಲ ಎನ್ನುವರು.

7.  ಇದು 1000 ಕಿ. ಮೀ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

8.  ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಗುರುತ್ವ ಇರುತ್ತದೆ.

ಸಮೋಷ್ಣಮಂಡಲ (Stratosphere)

  1.  ಇದು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಎರಡನೇ ಸ್ತರ.

2.  ಈ ವಲಯವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ 50 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

3.  ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೋಡಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

4.  ಜೆಟ್ ವಿಮಾನಗಳ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

5.  ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್ ಸ್ತರ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಪರಿವರ್ತನ ಮಂಡಲ

   1. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ತರವಾಗಿದೆ.

2.  ಹವಾಮಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

3.  ಇದನ್ನು ಹವಾಮಾನದ ಉತ್ಪಾದಕ ವಲಯವೆಂದು ಕರೆಯುವರು.

4.  ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದ ಗುಡುಗು, ಮಿಂಚು, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಳೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

5.  ಇದರ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 12 ಕಿ. ಮೀ

ವಾಯುಮಂಡಲದ ರಚನೆ

1.  ಇದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 1600 ಕಿ. ಮೀ ಎತ್ತರದ ಲವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

2.  ಇದು ಅನೇಕ ಸ್ತರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

3.  ಪರಿವರ್ತನಮಂಡಲ (troposphere )

4.  ಸಮೋಷ್ಣ ಮಂಡಲ (stratosphere )

5.  ಮಧ್ಯಂತರ ಮಂಡಲ (mesosphere )

6.  ಉಷ್ಣತಾ ಮಂಡಲ (Thermospere )

7.  ಬಾಹ್ಯ ಮಂಡಲ (Exospere)

ವಾಯುಮಂಡಲ

 1.  ವಾಯುಮಂಡಲ ಎಂಬ ಪದವು ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.

2. ವಾಯು(Atmos) ಎಂದರೆ ಆವಿ ಮತ್ತು ಮಂಡಲ ( spaira)ಎಂದರೆ ಸ್ತರ ಎಂದರ್ಥ.

3.  ವಾಯುಮಂಡಲ ನಮ್ಮ ಭೂ ಗ್ರಹದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಂಪತ್ತು.

4.  ಇದು ಮಳೆ, ಮೋಡಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

5.  ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 1600 ಕಿ. ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.